عصر رسالت، عصر نزول قرآن و جهاد و تلاش پیامبر(ص) و یاران او برای از میان بردن ادبیات و فرهنگ جاهلی و استقرار بخشیدن به آیات وحی در میان مردمی بود که می‌بایست امت اسلامی را در آینده تاریخ با همه وسعت و گستردگی آن شکل دهند. از میان بردن فرهنگ چند صد ساله جاهلی که با تار و پود مردمان حجاز درآمیخته بود، کار آسان و کم هزینه‌ای نبود و چنین بود که رسول اسلام(ص) برای ایفای رسالت خود، سخت‌ترین جفاها را از سوی دشمنان و مخالفانش تحمّل کرد، تا آنجا که فرمود: «ما أوذی نبیٌّ مثل ما اوُذیتُ.» (بحارالانوار، ۳۹/۵۶) «هیچ پیامبری در راه تحقّق اهداف و برنامه‌های خود، بدان اندازه که من آزار و اذیّت دیدم، آزار ندیده است.» طبیعت سخت سرزمین حجاز و اخلاق و منش سخت‌تر مردمان آن، هرگز اجازه نمی‌داد تا آیات اخلاقی، معرفتی، انسانی و عدالتخواه وحی جایگزین معلّقات سبع و عادات و رسومی شود که جهالت و خشونت و استکبار و قهر و غارت از بارزترین مشخصات آن بود. با این همه، پیامبر خاتم(ص) با عزمی راسخ و متّکی به امداد الهی کار خود را آغاز کرده بود و چنان در این مسیر اهتمام و جدّیت نشان داد که بارها از سوی خدا این پیام را دریافت کرد: (طه*مَا أَنْزَلْنَا عَلَیْکَ الْقُرْآنَ&#۸۲۳۰;