چکیده: فهم و برداشت از قرآن، در طول تاریخ تفسیر، گرفتار دو رویکرد نادرست بوده است تأویل گرایی بی ضابطه و برداشت های باطنی و دیگر جمود و سطحی نگری و ظاهرگرایی که به تعطیل شدن عقل در مقام فهم قرآن و کند شدن حرکت علمی انجامید. در این نوشتار نخست به تبیین این رویکرد و ارائه نمونه هایی از آن پرداخته و سپس شبهات کلی ظاهرگرایان در مقام اعتقاد و استدلال را که زمینه ساز انحراف و اشتباه آنان در تفسیر شده به تفصیل مورد بررسی و سپس پاسخ قرار داده است؛ شبهات یاد شده عبارتند از: ۱- استناد به روایاتی که نهی از تفسیر به رأی می کنند. ۲- ظنی بودن تفسیر عقلی ۳- بر عهده پیامبر بودن تبیین آیات قرآن ۴- بی نیازی از عقل، به دلیل جامع بودن قرآن ۵- خطاپذیری و ناتوانی عقل در مقام تفسیر ۶- منحصر بودن آگاهی از تأویل در «راسخان در علم» ۷- حجیت نداشتن ظواهر قرآن.   مقدمه فهم و برداشت از قرآن در طول تاریخ تفسیر، گرفتار دو چالش عمده و دو آسیب جدی گشته است که هر یک به نوبه خود آثار نامطلوب علمی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی در جوامع عصر خویش برجای گذاشته و در بسیاری از موارد آثار آن همچنان باقی مانده است. آسیب نخست، تأویل&#۸۲۳۰;